Tuesday, May 29, 2012

ელ გრეკო - (1541-1614) ჩანაწერები და ნახატები

”ელ გრეკო ყოველთვის მარტოდმარტო მიდიოდა, თავისი გზით, კრეტამ მას სიცოცხლე აჩუქა, ფუნჯმა კი - ტოლედო, მისი საუკეთესო მამული, სადაც სიკვდილთან ერთად უკვდავებასაც ეზიარა”

”მომავალ ასწლეულებში მოიხიბლებიან მისი შემოქმედებით, მაგრამ ვერავინ მიჰბაძავს” - ორტენსიო პარავისინო.

”ელ გრეკო ძველი ოსტატია, რომელიც არ არის მხოლოდ თანამედროვე... ის ბევრად წინ არის და უკან ბრუნდება, რომ გზა გვიჩვენოს” - როჯერ ფრაი

“მიქელანჯელო იყო კარგი კაცი, მაგრამ არ იცოდა, როგორ ეხატა” - ელ გრეკო

”აიღებდა თუ არა ბოლომად დუკატებს, დიდ ნაწილს ფუფუნებით ცხოვრებაში ხარჯავდა” - ხუსეპე მარტინესი

”მას ხატვის საოცარი სტილი ჰქონდა. დღემდე არაფერი მინახავს უფრო სასწაულებრივი. ხელოვნების კარგი მცოდნენიც კი გაოგნებული იყვნენ მისი მჩხიბაობით” - ხუსეპე მარტინესი

”კრეტამ მას მისცა სიცოცხლე და მხატვრის ხელობა, ტოლედოც მისთვის მშობლიური მიწაა, სადაც სიკვდილით დაიმკვიდრა საუკუნო ცხოვრება” - ორტენსიო ფელიქს პარავისინო

”მე ვიყენებ ფერის იმიტაციას, რომ ვაჩვენო ხელოვნების უდიდესი ძალა” - ელ გრეკო

გამოცხადება - 1570 

ქრისტეს განმოსვა 1577-1579

 ჯვარცმული ქრისტე და ორი დონატორი - 1580

Sunday, May 27, 2012

ველასკესი, ტაქსილი, ბეკონი - ინოკენტი X

დიეგო ველასკესი - ინოკენტი X - 1650

ლეო ტაქსილი - წმინდა ბუნაგი

ახალი პაპი გულისამრევად გონჯი და უსახური იყო, თანაც დედალი ბარტყივით სულელი. პორტრეტის დასასრულებლად უნდა დავუმატოთ, რომ ის გახლდათ ცრუ, ფლიდი, ცბიერი, ფარისეველი, მხდალი, შურისმაძიებელი, სასტიკი და ავხორცი. მოკლედ, იესოს ნამდვილი შეურაცხყოფა! მთელი პონტიპიკაციის განმავლობაში ბრმა იარაღად და მორჩილ მონად ჰყავდათ საყვარლებსა და საყვარელ მამაკაცებს. ტახტზე იჯდა გონჯი ფიტულა. იჯდა თითქმის თერთმეტი წელიწადი.

ფრენსის ბეკონი - ინოკენტი X - 1953

Sunday, May 13, 2012

დიეგო ველასკესი - (1599-1660) ჩანაწერები და ნახატები

“ველასკესმა გადაწყვიტა დიდი სიმტკიცითა და ურყეობით გამორჩეულ საკუთარ გადაწყვეტილებებს დამორჩილებოდა, მისივე კარიერისა და ხელოვნების საკეთილდღეოდ” - ხოსე ორტეგა


”ესპანეთში მოგზაურობა მარტო ველასკესის შემოქმედების გასაცნობად ღირს. იგი მხატვართა მხატვარია. მან კი არ გამაოცა, არამედ აღმაფრთოვანა” - ედუარდ მანე

”ბავშვობის ასაკიდანვე, მან ერთი შეგირდი აიყვანა, გლეხის ბიჭი, რომელიც მენატურის როლს ასრულებდა მისთვის, რათა სხვადასხვა გამომეტყველება და პოზა მიეღო, ხან მოტირალი, ხან მოცინარი და არასდროს გაურბოდა სიძნელეებს” - ფრანსისკო პაჩეკო.

”მისი იღბალი, ოსტატობა და გენია, აგრეთვე მისი ღირსეული ქცევა ნიმუშად და იდეალად შეიძლება ჩაითვალოს და უკვდავ ძეგლდაა აღმართული, როგორც მაგალითი მომავალი საუკუნეებისთვის და მომავალი თაობების აღსაზრდელად” - ანტონიო პალომინო (ველასკესის ბიოგრაფი)


”მისი მთავარი მოვალეობა მეფისა და სამეფო ოჯახის წევრთა პორტრეტების ხატვა იყო, რომელთა შორის ცოტას ჰქონდა მიმზიდველი გარეგნობა; მაგრამ ველასკესმა ეს პორტრეტები გარდაქმნა ყველაზე მომაჯადოებელ ფერწერად, რაც კი მსოფლიოს ოდესმე უნახავს”- ერნსტ ჰ.გომბრიჰი

”ველასკესის სტილში, ერთი შეხედვით, არაფერია გასაოცარი ან ეფექტური. მაგრამ რაც უფრო დიდხანს ვაკვირდებით მის სურათებს, მით უფრო მეტ აღტაცებას იწვევს ჩვენში მათი მხატვრული ღირსებები” - ერნსტ ჰ.გომბრიჰი


სევილიელი წყლის გამყიდველი - 1620

მსმელები - 1628

ვულკანუსის სამჭედლო - 1630

Saturday, May 5, 2012

ლუკას კრანახ უფროსი (1472-1553) - ჩანაწერები და ნახატები

ლუკას კრანახ უფროსი
”ძველ გერმანულ მხატვრობაში სამი სახელია მნიშვნელოვანი: დიურერი, ჰოლბაინი და კრანახი... კრანახის შემოქმედება არ შლის ახალ ფურცელს გერმანიის ხელოვნებაში, ის არ სვამს პრობლემას ახლებურად... მისი დამსახურებაა, რომ საოცარი სიზუსტითა და სიწრფელით პასუხობს თავისი სოციალური წრის მოთხოვნებს” - ნ. გერშენზონი

”კრანახის შემოქმედებას უდიდესი კულტურულ-ისტორიული მნიშვნელობა აქვს. ის გვახედებს იმ დაძაბულ და უსასრულოდ საინტერესო ეპოქაში, რომელშიც უხდებოდა ცხოვრება მხატვარს” - ნ. გერშენზონი

”კრანახის დახატული ირმის რქები ერთ მონადირეს ნამდვილი ეგონა, მაგიდაზე დახატული ყურძნის მტევნის ასაკენკად კი ჩიტები მოფრინდნენ” - კრისტოფ შერლი

”კრანახის სახეები ხშირად ნაკლებად გამომსახველია, მაგრამ ისინი არასოდეს არიან უხეშები... ყველა სახე, კოსტიუმი, პეიზაჟის ყველა დეტალი მხატვარს თანაბარი ოსტატობითა და დიდი დაკვირვებით აქვს დამუშავებული. ამავე დროს კრანახი ბრწყინვალე კოლორისტია. მიუხედავად იმისა, რომ მასთან ლოკალური ფერები მეფობს, მისი ფერწერა არცთუ იშვიათად თითქმის ტონალური ხდება. ის გაურბის მკვეთრ კონტრასტებს, აგებს სურათს ცალკეული ტონების ფრთხილ შეხამებაზე. იქნებ იმიტომაც, რომ კრანახი დროს არ კარგავს რთული ფორმალური თუ სტილისტური ამოცანების გადასაწყვეტად, მის შემოქმედებას ახასიათებს დიდი სიმსუბუქე, რაც ბევრი მისი თანამედროვესაგან განასხვავებს, მაგალითად - დიურერისა და ჰოლბაინისაგან” - ნ.გერშენზონი

 მარკგრაფი კაზიმირ ფონ ბრანდერბურგ კულმბახი - 1522

ადამი - 1528

ევა - 1528
მარტინ ლუთერი - 1526

Wednesday, May 2, 2012

ჯონ მაქსველ კუტზეე - მისტერ ფო

მეტყველების მრავალფეროვნებას მიჩვეულ ადამიანს ვერ დააკმაყოფილებს ჩიტების ჩხავილი თუ ჭიკჭიკი, ზღვის ბინადართა ყურისმომჭრელი წივილი თუ ქარის კვნესა.

ჩვენ, როგორც წესი გვეჯავრება ის ადამიანები, ვისაც უხეშად მოვექეცით და მათი თავიდან მოშორება გვირჩევნია.

ყოველი წარმავალი დღით ჩვენი მეხსიერება სულ უფრო და უფრო ნაკლებ საიმედო ხდება.

შორიდან რომ ვუყურებთ, სიცოცხლე მისთვის დამახასიათებელ კონკრეტულობას მოკლებული წარმოგვიდგება.

ყველა დევნილი სულით დევნილი არ არის.

კანონები მხოლოდ და მხოლოდ ერთი მიზნით იქმნება - როცა ჩვენი სურვილები ზომიერების საზღვრების სცილდება, აღვირი უნდა ამოგვდონ. თუ ზომიერებას დავიცავთ, კანონი არ დაგვჭირდება.

წერის დროს ყოველნაირი სიცოცხლე სადღაც ქრება, მისი დაჭერა მხოლოდ ხელოვნებას შეუძლია.

მდუმარე ცხოვრება ვეშაპთა არსებობას ემსგავსება, სხეულის ამ უზარმაზარი კოშკებისა, ერთმანეთისაგან ძალიან შორ-შორს რომ ცურავენ, ან ობობებისას, საკუთარ ქსელში მარტოდმარტონი რომ ჩამსხდარან და იგი მთელი სამყარო ჰგონიათ.

რასაც ცხოვრებაში ვღებულობთ, მოთხრობაში მიუღებელი რჩება.

რა საშინელია ბედი, რომელიც ცხოვრებაში უპასუხო კოცნას გვიქადის!

ის, რასაც შეყვარებულები ერთმანეთს გადასცემენ, მათზე გამაკეთილშობილებლად მოქმედებს და თუნდაც დროებით განკურნავს მათ მარტოობისაგან?

დგება ხოლმე ისეთი დრო, როცა ნივთების სჯობს წიგნებს.

ჩვენს ცხოვრებას რაღაც ჩანაფიქრი წარმართავს და თუ მოთმინებას გამოვიჩენთ, შევძლებთ მის ახსნას.

ჩვენ ყველანი უნდა ვუფრთხილდებოდეთ გარკვეულ უცოდინრობას, რაღაც სიბრმავეს, თორემ ირგვლივ მყოფი საზოგადოება აუტანელი მოგვეჩვენება.

მშობლიური ადგილის შეგრძნება არასოდეს არ ატყუებს ადამიანს.

ქალს შეუძლია მუცლით ატაროს არასასურველი ბავშვი, გაზარდოს უსიყვარულოდ, მაგრამ მაინც მისი დამცველი იქნება, თუნდაც საკუთარი სიცოცხლის ფასად დაუჯდეს.

საეჭვო დიდება მაცდუნებლის უძლიერესი იარაღია.

დადგება დრო, როდესაც ანგარიში უნდა ჩავაბაროთ სამყაროს და ამით სამარადჟამო სიმშვიდე მოვფინოთ ჩვენს სულებს.

მუზა ქალღმერთიცაა და მშობელიც ერთდროულად. მე არ მეწერა საკუთარი ისტორიის დედა გავმხდარიყავი,
მაგრამ მაინც უნდა გამეცოცხლებინა იგი.

”არსებობს პირველი ღამის პრივილეგია, მოვითხოვ მე დამითმოთ იგი” - დავწვინე ზურგზე და თვითონ ზევით აღმოვჩნდი - ასე იქცევა მუზა, პოეტს რომ ეწვევა- წავჩურჩულე მე.

მაშინაც კი, როცა გვგონია, რომ სიჩუმეში ვწერთ, ჩვენი ნაწერი ასახავს მეტყველებას, რომელიც ჩვენს შიგნით ჟღერს, ან რომლითაც მივმართავთ საკუთარ თავს.

ჩვენ შევეჩვიეთ რწმენას, რომ სამყარო შექმნა ღმერთმა, რომელმაც წარმოთქვა სიტყვა; მაგრამ, ხომ შეიძლებოდა ეს სიტყვა დაეწერა, თანაც იმსიგრძე, რომ აქამდე ვერ ვახერხებდეთ მის ბოლომდე წაკითხვას? ვინ იცის, ეგებ ღმერთი კვლავ განაგრძობს იმ სიტყვის წერას, სიტყვისას, რომელიც გამოხატავს სამყაროს და ყველაფერს, რასაც ის მოიცავს?

Saturday, April 28, 2012

მაქს ფრიში - ვიქნები თუნდაც განტენბაინი

მეინახენი ენამჭევრობდნენ, უფრო სწორად, ეს გახლდათ ლაყბობა საკმაოდ მაღალ დონეზე.

ეტყობა, კაცი ისე ვერ იცოცხლებს ამ ქვეყანაზე, თავის გამოცდილებას რაიმე ისტორია თუ არ მოარგო, და ხანდახან მეჩვენება, ვიღაც სხვასა აქვს მეთქი მორგებული ზუსტად ჩემი ცხოვრებისეული გამოცდილების შესატყვისი ისტორია.

რა სიჩუმეა თუ არ ეწევი!

სიჩუმეა, სიჩუმე როგორც პომპეიში.

ტანსაცმელი მხოლოდ ვიტრინაში ჩანს სხვანაირი.

ისტორიებს ტანსაცმელივით ვიზომავ ტანზე!

როცა რამე მოხდება, ყოველთვის მიკვირს, ეს მარტო ფიქრი რომ არ ყოფილა და ისე სახტად ვრჩები, თითქოს სინამდვილეს გამოეცნოს ჩემი ფიქრები, ან პირიქით, მცდარად გაეგოს რამე.

თავიდან კაცი ყოველთვის აჭარბებს ხოლმე.

ბრმა ვერავის განსჯის.

განტენბაინს სუფრასთან დასვამენ და სუფრულ საუბარში გაანათლებენ, ბატონებს რისი დანახვა სურთ და რისი არა. მას ისე წარმოუდგენენ ქვეყანას, როგორც გაზეთებში ხატავენ ხოლმე და რაკი განტენბაინი თავს მოიკატუნებს, ასეც მჯერაო, კარიერაც განაღდებული ექნება. ნიჭისა და უნარის ნაკლებობა ნუ შეაშინებს. ქვეყანას სწორედ განტენბაინისთანა ხალხი სჭირდება, ასეთები არასდროს ამბობენ იმას, რასაც ხედავენ. ზემდგომნი მის ღვაწლს დააფასებენ და ამ დაფასების მატერიალურ გამოვლენასაც არ დასჭირდება დიდხანს ლოდინი.

ქორწინებაც ხომ გაყიდული დამოუკიდებლობაა და მეტი არაფერი.

რაღაც უნდა თქვას, მაგრამ მხოლოდ ის იცის, რომ სათქმელი არაფერი აქვს.

ადამიანი მაინც კვლავ და კვლავ ახელს თვალებს.

საოცარია, ეტყობა ჩვენს მეხსიერებას ყველაზე იოლად ნამდვილად ჩადენილი საქმეები ავიწყდება.

თუკი წიგნი ომის წინააღმდეგ არ არის მიმართული, თუკი უკეთესი საზოგადოების შექმნისაკენ არ მოგვიწოდებს და ასე შემდეგ, იგი უაზროა და უმაქნისი, უპასუხისმგებლოა, მოსაწყენი, მისი წაკითხვა არ ღირს, იგი მიუღებელია საზოგადოებისათვის, ”მე”-ს ირგვლივ შეთხზულმა ამბებმა თითქოს თავისი დრო მოჭამა, მაგრამ ცხოვრება ხომ მაინც ცალკეულ ”მე”-ში აღსრულდება, ცალკეულ ”მე”-ში გარდატყდება და სხვაგან არსად?

არსებობს დემონი, რომელიც მხოლოდ თავის თამაშს ითმენს, სხვისას კი არა, იგი ჩვენს თამაშს ისაკუთრებს, ხოლო ჩვენ სისხლი ვართ და სიცოცხლე, სიცოცხლე კი როლი არ გახლავთ, ჩვენ ხორცი გახლავართ, რომელიც კვდება და სული ვართ, რომელიც ბრმაა უკუნითი უკუნისამდე.

ხელები შარვლის ჯიბეებში ეწყო. საკუთარი ხელების ეშინოდა, რადგან ხელები აღარ უგონებდნენ.

ბრმას თვალში ნაცარს ვერ შეაყრი.

საზოგადოება, დაწყებული საჩუქრის მომლოდინე პერსონალით და დამთავრებული სახელმწიფოთი, უწინდებურად მამაკაცს უშვერს ხელს.

განმეორება იმის ნიშანია, რომ ლილა მტკიცედ ვერ დგას თავის აზრზე და შველა სჭირდება.

კათოლიკეებს საიდუმლოსაგან თავის დასახსნელად აღსარება მოუგონიათ - დიდებული წესია. ცოდვილი მუხლს მოიყრის და ისე დაარღვევს დუმილს, ადამიანებს არ გაენდობა, შემდეგ წამოდგება, ხალხში გაერევა, კვლავ თავის როლში შევა და აღარ მოუვლის უგუნური სურვილი, ვინმეს გადაუშალოს გული.

ჩემი გამოცდილება ვერ მიკარნახებს რა მოხდება მომავალში, იგი მხოლოდ ანელებს ცნობისმოყვარეობასა და მოლოდინს.

სიცოცხლის მიმართ გამოთქმული ყოველი საყვედური მცდარია ხოლმე.

თქვენს ”ახლას” ”ახლა” არ ეთქმის, იგი ”მუდამს” ნიშნავს.

მერე რა, რომ წვიმს, სადღაც დედამიწის ზურგზე ხომ ანათებს მზე, ელბაზე, ენგადინში ან მალიორკაზე.

ეჭვი, საფუძვლიანი იქნება ის, თუ უსაფუძვლო, იშვიათად დაძლეულია უსიტყვო და ღირსეული თავშეკავებით.

ჩვენი გულახდილობა, როგორც ასეთი, მეტწილად ხომ სიცრუეზე აგებული მაქინაციაა და სხვა საიდუმლოებათა დასაფარავადაა მოგონილი.

სიყვარულში საკუთრება არ არსებობს.

კაცი რომ საკუთარი ცოლის გამო იტანჯება, ის თვითონაა ყველაფერში დამნაშავე.

კაცს იმორჩილებს თავისივე სიძულვილი ქალის მიმართ. ამაში საკუთარ თავსაც რომ არ უტყდებიან, იმიტომ არიან იძულებულნი ქალი გააღმერთონ და თვალზე საკუთარი ნებით გადაიკრან ლიბრი, ხოლო სინამდვილეში რომ მწარე დარტყმას აგემებთ, მაშინ სხვასთან გარბიან, თითქოს ის სხვაც ქალი არ იყოს და თავის ოცნებას მაინც ვერ ელევიან.

ქალი იძულებულია მამაკაცის პატივმოყვარეობის გამო იპირფეროს და ითამაშოს ნეტარებისაგან მოთენთილის როლი, მაშინაც კი, როცა ვერაფერს გრძნობს. მამაკაცმა არასოდეს არ იცის მტკიცედ, რას განიცდის სინამდვილეში ქალი. მამაკაცი გასცემს თავს, ქალი კი არა. ეს მამაკაცს უნდოს ხდის... ქალი ადამიანია მანამდე, სანამ შეიყვარებენ, თუმცა ხანდახან მას შემდეგაც შერჩბა ხოლმე ადამიანობა.

ადამიანს რომ არავინ შეეკამათება, მაშინ საკუთარ თავს უწყებს ხოლმე კამათს.

საზოგადოებაში ყოველთვის გამოერევა ვინმე, ვისაც ხმის ამოღებას არ ანებებენ.

არ არსებობს დედამიწის ზურგზე ადამიანი, ურომლისოდაც ამქვეყნად არ გაიძლებოდეს.

შეიძლება ადამიანის მიმართ იმის მიხედვით გამიჩნდეს შიში, სიყვარული თუ პატივისცემა, როგორც ისინი საუბრობენ ჩემს წარმოდგენაში, როცა მათთან არა ვარ.

ღალატი მწყურია. მინდა ვიცოდე, რომ ვარსებობ. ის, რაც არ მღალატობს, ეჭვს მიღვიძებს, რომ მხოლოდ ჩემს წარმოდგენაში ცოცხლობს, მე კი მინდა ჩემს წარმოდგენას დავუსხლტე და ამქვეყნად ვიარსებო. სულითა და გულით მინდა მიღალატონ.

ეჭვიანობა ჭეშმარიტი ტკივილია იმის გამო, რომ ჩვენში ჩასახლებული არსება ამავე დროს ჩვენ გარეთ იმყოფება.

ქვეყნის მმართველ წრეებს სათავეში მაინც უნდა ედგნენ ისეთი პიროვნებები, რომელთა პირადი წესიერება სხვა ყველაფერს დაფარავს, თორემ მმართველობა დიქტატურას დაემსგავსება.

მამაკაცმა არასოდეს იცის, ქალი რომ მიატოვებს, სხვასთან როგორი იქნება. ამის გამოცნობა მამაკაცს უბრალოდ არ შეუძლია.

ჩემი ფიქრები გემს ადევნებულ თოლიებს ჰგვანან, ისინი მისდევენ და მისდევენ გემს, უეცრად გზიდან გადაუხვევენ და ღია ზღვაში გაინავარდებენ, შემდეგ კვლავ უკან ბრუნდებიან, წინ გვისწრებენ.

ადამიანი ბევრ რამეს ამბობს ხოლმე, რაც იმ წუთში სწორია.

Saturday, April 14, 2012

გაბრიელ გარსია მარკესი - სიყვარული ჟამიანობისას | Gabriel García Márquez - Love in the Time of Cholera


“She would defend herself, saying that love, no matter what else it might be, was a natural talent. She would say: You are either born knowing how, or you never know.”Gabriel García Márquez - Love in the Time of Cholera